Izoh.uz saytida dam so‘zining izohi va ma’nolari

dam

So‘zni do‘stlar
bilan ulashing

dam (I)
dam (II)
dam (III)
dam (IV)

1. Nafas, tin.

Damim qaytib ketyapti. Damimni rostlab olay. Chuqur dam oling.
Jinday damimni rostlab olay, uh haliyam oyogʻimning qaltirogʻi bosilgani yoʻq. Hamza, Paranji sirlari
Baxtingiz bor ekanki, menday koʻli yengil, dami oʻtkir romchiga yoʻliqdingiz. K. Yashin, Hamza
Ot pishqirgan damiga Erir togʻdagi korlar. Oysuluv

2. Ishdan boʻsh vaqt; orom, hordiq.

Dam bermoq. Dam olmoq. Dam bermay yugurtirmoq. Dam olish uyi.
Ertaga yakshanba, dam olish kuni. Oʻzbekiston bahorining gurkiragan payti. Gazetadan
Sohibjon damini olib, yana yoʻlga ravona boʻlibdi. Zumrad va Qimmat
Hatto Sharofat bilan ikki marta dam olish uyiga borganmiz. Mushtum

3. Biror narsa ichiga yigʻilgan, toʻplangan havo, gaz.

Ballonga dam bermoq. Dami chiqqan ballon,
Ahmad, dami chiqqan pufakdek, boʻshashib oʻtirib qoldi. Mirmuhsin,Meʼmor
Ilgari govmish sigirning yelinidek solinib turadigan bagʻbaqasi soʻlgan, dami chiqqan pufakday shalviragan. A. Qahhor, Sarob

4. Oshqozon yoki ichakda ovqatdan paydo boʻlgan yel, gaz.

Xom oʻrik qorinni dam qilar, Gʻoʻr masala — boshga kalava. Maqol
Yangi uzilgan uzum ichni dam qiladi. K. Mahmudov, Oʻzbek tansiq taomlari

5. Taft, issiq, harorat.

Ammo oʻziyam damiga osh pishadigan otaxonlardan. O. Yoqubov, Pyesalar.
Qiyom chogʻi edi. Quyosh damini gʻir-gʻir esgan shamol kesar edi. Oybek, O.v.shabadalar.

6. koʻchma Kuch, zoʻrlik; shiddat.

Azimjon oʻz rotasidagi jangchilar bilan dushmanning damini kesdi. N. Safarov, Olovli izlar
Azmkor xalqning dahshatli hamlasi ofatning damini kesdi. N. Safarov, Olovli izlar
Qishning dami kesila boshladi. Oybek, Navoiy

7. koʻchma Kibr-havo; hovur.

Damidan tushmoq (qaytmoq). Hali xomsan, pisharsan, bu damingdan tusharsan. Maqol
Bugun Buxorodan komissiya kelganini eshitgan boʻlsa kerak, kechagi dami ham qolmagan. S. Ayniy, Qullar
Oʻrinboy ogʻzidagi oshini oldirmaydigan, tutganini shart kesadigan, dami balandgina koʻringan edi. H. Nazir, Koʻkterak shabadasi

8. Bugʻ, hovur, par

dam soʻzi qatnashgan jumlalar:

Dam solmoq

etn. Duo oʻqib, kuf-suf qilmoq, kufsuflamoq.

Kampir Avazning koʻnglidagini bilib, duo oʻqib, tuproqqa dam solib, sochdi. Malikayi ayyor
Nuri u kishiga borib, dam soldirib keladi. Oybek, Tanlangan asarlar

Dam urmoq

1. Chuqur nafas olib puf demoq, puflamoq;

2. aynan Dam solmoq.

[Domullani] Otxonaga boshlab kirdim. Taqsir, mana bemor, dedim. Domulla kuldi Keyin duo oʻqib, otga dam urdi. Oybek, Tanlangan asarlar
Normat soʻfi beshik-tervatday likillab, nimalarnidir pichirlab oʻkir, kelinoyisiga dam urardi. Mushtum

3. Ogʻiz ochmoq, aytmoq. Duch kelganning lekin biri ham, Otang —

men, deb urolmadi dam. H. Olimjon
Hammasi [polvonlar] nima qilarini bilmay, boshini qashib, birontasi ham boraman, deb dam urmadi. Zulfizar bilan Avazxon

Dami ichiga tushib ketmoq

1. Nafasi qaytib ketmoq, nafas ololmay qolmoq.

Mashhur artistning dami ichiga tushib ketdi. S. Ahmad, Ufq
Yana damim ichimga tushdi. Boʻron nafasni boʻgʻardi. H. Nazir, Muhabbat

2. Jim boʻlib qolmoq.

[Elmurod] Bir nafas dami ichiga tushib oʻtirdi-da, soʻng ogʻir bir entikib: — Hay, mayli — dedi. P. Tursun, Oʻqituvchi
Xoʻja nomini eshitib, Gʻulomjonning dami ichiga tushib ketdi. M. Ismoiliy, Fargʻona t.o.;

3. koʻchma Nima deyishini bilolmasdan, ogʻzini ocha olmay qolmoq.

Bu — Ismatxoʻjaga ayil botdi, shekilli, dami ichiga tushib ketdi. Oydin, Hazil emish

Damiga tortmoq

1. Chuqur va kuchli nafas bilan ichiga tortmoq, yutmoq.

Qarasa, qattiq boʻron koʻtarilib, ajdar qizni oʻz damiga tortayotganmish. Oltin beshik
Gazning shamoli odamni damiga tortadi. P. Qodirov, Erk

2. koʻchma Oʻz taʼsiriga olmoq, ilintirmoq.

Bizni shunday avrab, damiga tortayotganlar kimlar? — Nuʼmon hoji, Mir-haydar xoʻja, Oqilxon toʻralar. A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari. Damini ichiga yutmoq Gapirmasdan, jim turmoq
Bu yoqda qolgan xotinlar damlarini ichlariga yutib, churq etmay turishipti. S. Ahmad, Ufq

Damingni chiqarma

1. Nafasingni chiqarma;

2. Hech kimga aytma, gapirma, gʻing dema.

Bir mahalladan bir qizni olib qochishdi. Boyvachchaning xizmatkorining qizi emish Damingni chiqarma! Oybek, Tanlangan asarlar

Dam yemoq

Damlangandan keyin oʻz bugʻi bilan yetilmoq.

Choy dam yedi.
Osh dam yeguncha, piyola necha bor qoʻldan qoʻlga oʻtdi. S. Ayniy, Doxunda
Oshpaz shiypon tagidagi tol tagida kapgirni boshidan baland koʻtardi, bu osh dam yeganligiga ishora edi. I. Shamsharov, Gʻurumsaroyliklar

Dam yemoq

Pand yemoq; boʻsh kelmoq, yengilmoq.

Maqtanchoqqa dam yemasman. Habibiy
Birovdan dam yemasman, soʻzga polvon, qahramonman der. Mushtum

Dam turmoq

Jim boʻlmoq, tinch, dim turmoq.

Dam turing, bitdi quloqlar, lahza, jon qurbaqalar. Muqimiy. Dami ichida Aytadiganini ay-tolmaydi, tili qisiq.
Rayhon qishloqda, qizinikida turgan kunlarda Zumradbibining dami ichida boʻldi. H. Gʻulom, Senga intilaman
Tojiboy qizining yoʻqolganidan koʻra odamlar oʻrtasida isnodga qolishidan qoʻrqardi. Er-xotinning dami ichida, undan-bundan soʻrab surishtiraylik deyishsa, gap-soʻz tarqab ketadi. S. Zunnunova, Gulxan

Dami kesilmoq

1. Gapi boʻlinmoq, soʻzlay olmay toʻxtab qolmoq.

U Valixonga izoh berishga astoydil tayyorlangan edi, Valixonning qoʻl siltab, rad qilganini koʻrgach, dami kesilib, ogʻzini ochganicha, tek qarab qoldi. Sh. Toshmatov, Erk qushi
Xubbiboy oʻzining yoʻqligidan shikoyat qilish uchun ogʻzini juftlasa ham, ammo birdan dami kesilib qoldi. A. Qodiriy, Obid ketmon

2. koʻchma Shiddati pasaymoq, susaymoq.

Ammo bunda kuyovning ishtiroki koʻrilmay, shuning ila mening damim kesilib qoldi. A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Damini kesmoq (yoki qirqmoq, qaytarmoq)

1. Quvvatini ketkazmoq, taʼsirini pasaytirmoq.

Issiqning va yogʻli ovqatlarning damini kesish uchun hech kim piyoladan, choynakdan qoʻl uzmas edi. Oybek, Tanlangan asarlar;

2. Taʼzirini bermoq, tarbiyalamoq; oldini olmoq.

Ularning fikrlaricha, koʻpni koʻrgan mugʻambir va pishiq domla oʻqituvchi bolani yaxshilab tuzlamoqda va damini qaytarib qoʻymoqda edi. P. Tursun, Oʻqituvchi
Bu tadbir orqali ayrim koʻzboʻyamachi qalloblarning damini qirqmoqchi boʻlgandir. Gazetadan

1. On, lahza; kez, payt.

Baxtli damlar. Bir dam jim qolmoq. Shu damgacha. Shu damda. Chilla, har dami tilla. Maqol
Bir dam oʻzini yoʻqotib, esankirab qoldi. S. Ahmad, Ufq
Balki doʻstlar davrasida Kamim boʻlmas hech qachon. Lekin seni oʻsha damda Qaydan topay, onajon. A. Oripov, Yillar armoni

2. ayr. bogʻl. vzf. Baʼzan, goh, goho.

Yoʻlchi ertadan kechgacha dam u ekinda, dam bu ekinda Qambar bilan birga ishlaydi. Oybek, Tanlangan asarlar
Suv dam oqizib ketadi, dam chetga otadi. S. Ahmad, Ufq

1. Temirchilarning koʻra yoki oʻchoqdagi koʻmirni yondirish uchun havo yuboradigan, charmdan ishlangan asbob.

Farhod Temirchidan bir koʻra, bir dam soʻrab oldi. Farqod va Shirin
Boshqa bir mullaning qorni ham temirchilarning damidek katta ekan. X. Toʻxtaboyev, Shirin qovunlar mamlakati

2. Dam orqali oʻchoqqa, koʻraga havo yubormoq.

Oʻchoqning orqasidagi uyda ikki kishi zoʻr berib, toʻxtovsiz oʻchoqqa dam beradi. Oydin, Hazil emish
Akam meni taqachiga topshirdi. Yegan-ichganim badaliga ertadan kechgacha dam bosar edim. P. Tursun, Oʻqituvchi

3. Chet, qirgʻoq.

Ibrohimov oyogʻini yozgani oʻrnidan turdi va ayvonning damiga borib uzoqdagi kaptarrang togʻlarga qaradi. A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

dam soʻzi qatnashgan jumlalar:

Asbobning kesadigan, oʻtkir tomoni, tigʻi; tigʻ.

Pichoqning dami. Qilichning dami. Ketmonning dami.
[ Otabek] Xanjarini qinidan sugʻurib oldi-da, damini oydinga solib boqdi. A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
Rahimberdi katta ketmonning damini egovlab, xirgoyi qilib oʻtirardi. X. Toʻxtaboyev, Shonli avlod

dam soʻzi qatnashgan jumlalar:

Pichoq damicha (yoki damiday)

Juda yupqa.

Choʻqqilarning uchi xuddi pichoq damiday chaqnab turipti. S. Ahmad, Jimjitlik

Qilich damida yurmoq yoki qilich damiga oyoq qoʻymoq

Xavfli, halokatli ish qilmoq yoki unga kirishmoq.

DAM so‘zining sinonimlarini Sinonim.uz saytida qidirib ko‘ring.

ДАМ so‘zining kirillcha yozilishi Lotin.uz sayti tomonidan taqdim qilingan.

Saytdagi o‘rni

712

So‘zning teskari yozilishi

mad

Harflar soni

Ko‘rishlar soni

5272

dam so‘zi ishlatilgan saytlarni internetda qidiring

Google Яндекс Bing

Siz uchun qiziq bo‘lishi mumkin bo‘lgan so‘zlar

abstrakt achchiqtosh abjad abadiylash Mars abbat ablah G‘ijduvoniy aberratsiya

dam so‘zining ma’nosi va izohi bilan batafsil tanishib chiqamiz. O‘ylaymizki, endi siz Izoh.uz saytidan foydalanib, dam so‘zini lotin va kirill alifbosida to‘g‘ri va o‘z o‘rnida ishlata olasiz.