Izoh.uz сайтида дил сўзининг изоҳи ва маънолари

дил

Сўзни дўстлар
билан улашинг

от

1. . айн. 1 юрак 1.

Дил уриши. Дил ўйноғи. Содда сири — тилида, Писмиқ сақлар дилида. Мақол
Ичкаридан дилни ларзага солувчи фарёд эшитилди. Ў. Ҳошимов, Қалбингга қулоқ сол
Дилим бақувват, қўлим юмуш қидиради. Ойбек, Олтин водийдан шабадалар.

2. кўчма Кишининг ички руҳий дунёси, ички ҳис-туйғуларининг маркази, рамзи; кўнгил, қалб.

Муҳаббат — дил меваси. Мақол
Дилда бўлса, тилга келади. Мақол
Киши дилини киши ҳушини олиб қўядиган куй. М. Исмойилий, Фарғона тонг отгунча
Азизхоннинг бу гапдан дили ёришиб кетди. С. Аҳмад, Уфқ

3. кўчма Кўнгилдаги нарса (тилак, мақсад, ният, ўй, фикр ва шу кабилар).

Дили тўғрининг йўли тўғри. Мақол
Қўли қинғирнинг дили қинғир. Мақол
Чўпон дил қилса, такадан сут олар. Мақол
Дили яқин кишилар бир-бирининг кўнглидагини дарров топади. Ф. Мусажонов, Ҳиммат
От ҳам эгасининг дилини билгандай, битта-битта қадам ташлаб, сувлиғини шиқирлатиб борар эди. А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

4. кўчма Кишининг хотири, эс, йод, хаёл; кўнгил.

Тўртни ёзамиз, икки дилда. Дилимга бир гап келди. У гапларни дилимдан чиқариб юборганман.
[Ғуломжон] Қизнинг ўзини ҳам бир кўриб, суратини дилига чизиб олган эди. М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча
Бизларга, истасанг — шу, истамасанг — катта кўча, дейди. Тилида айтмаса ҳам, дилида айтади. Ойбек,Танланган асарлар
Аваз дилида Мутриб билан келишмади. С. Сиёев, Аваз

дил сўзи қатнашган жумлалар:

Дил боғламоқ

Кўнгил қўймоқ, дўстлашмоқ, яқинлашмоқ.

Савлатига боқма, ким номард экан, дил боғлама. Ҳабибий, Девон

Дил мулки (ёки кишвари, уйи)

Кишининг ички дунёси, бутун вужуди; кўнгил тўри.

Дил мулкида сенсан меҳри ховарим. Ҳабибий, Девон
Суҳбати ҳикматга бой, дил кишварин обод этар. Ҳабибий, Девон.

Дил оғритмоқ

Хафа қилмоқ, ранжитмоқ.

Дил оғритган — дўст эмас. Мақол
Бир-икки киши Карим отанинг дилини оғритди. А. Қаҳҳор, Асарлар

Дил чигили (ёки ғубори)

Юракдаги орзу-армон, йиғилиб қолган дард; дилхиралик.

Дил чигили ёзилсин, деб токқайчи олиб, гулзорга кирдим. Газетадан
Ширин суҳбат билан дилларнинг ғуборини совурамиз. Ойбек, Навоий.

Дил яраси

Кўнгилдаги ғам-алам, алам-аччиқ.

Бош яраси тузалса ҳам, дил яраси тузалмас. Мақол
Қозон қораси кетар, дил яраси кетмас. Мақол

Дил қуввати

Кишининг руҳини кўтарувчи, кишига мадад, дадиллик берувчи нарса.

Дилимнинг қуввати, дардимга дармон бир келиб кетсун. Ҳамза

Дилдан

Жон-у дил билан, самимий, чин кўнгилдан.

Мен сизни дилдан севаман. Бизга ёзган хатида дилдан салом айтибди. Дилдан табрик этмоқ.

Дили бузилмоқ (ёки вайрон бўлмоқ) айн. кўнгли бузилмоқ

Дили оқ

Кўнглида кири йўқ, оқкўнгил, софдил.

Онанинг кўкраги битмас булоқдир, Дили оқ бўлгандан сути ҳам оқдир. Ё, Мирзо

Дили сиёҳ

Кўнгли ранжиган, ниҳоятда хафа.

Тонгдан бери дилим сиёҳ: ёмон туш кўрдим. Ойбек, Қуёш қораймас

Дили хуфтон (ёки қоронғи, вайрон)

Кўнглига ҳеч нарса сиғмайди, ниҳоятда хафа.

Кечагина дили хуфтон эди. Т. Малик, Қалдирғоч
Дили вайрон бўлиб, зор-зор йиғлагиси келди. П. Турсун, Ўқитувчи
Фақат Дилдорнинг дили қоронғи, либоси қора эди. С. Аҳмад, Уфқ

Дили қон

Юраги ғам-ғуссага тўлган; руҳан эзилган.

Мана шу дили қон, юзи заъфарон халқ чеҳрасидаги бир оний шодлик Қудратни ўзининг ёниқ, илиқ бағрига тортарди. М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча
Ғуломжон ҳам сувга ташна жон, ҳам ёр ҳажрида дили қон эди. М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

Дили қора (ёки кир)

Кўнгли қора, нияти, мақсади бузуқ.

Дили қора — тили қора. Мақол
Ғийбатчининг дили кир, Ғар-ўғрининг тили бир. Мақол

Дили ғаш айн. кўнгли ғаш қ. кўнгил

Аҳли дил

1. дин . тасаввуф кишиси, суфий;

2. Ҳасраткаш, кимсанинг ҳасратига шерик бўла олувчи киши;

3. Бировнинг дилидагини тушуна олувчи, суҳбатдош мақсадини яхши англовчи киши.

Бу замонда шеър тинглайдиган аҳли дил қолмабди. С. Сиёев, Ёруғлик
Аҳли дилларга ноз-у фироқ ярашмас. С. Сиёев, Ёруғлик

Дил розини айтмоқ (ёки изҳор этмоқ)

Кўнгил (қалб)даги истакларини изҳор қилмоқ.

Раиса эри билан орани очиқ қилиб қайтган йиллари турмуш қурайлик, деб дил розини айтган эркаклар бўлди. М. Хайруллаев, Тилла маржон
Нуқсонингни айтган дўстга дил розини изҳор этсанг арзийди. Газетадан

Дилга тугмоқ

Кўнгилда, ичда, юракда сақламоқ, ичга солмоқ.

Дунё шундай ясалган экан, болам. Бировга ёруғ, бировга қоронғи. Аммо ҳар нарсани ўйлаб, дилингга тугма, хафақон бўлиб қоласан. Ойбек,Танланган асарлар
бир сирни дилингга туг. Уч-тўрт кун ичида дараги чиқиб қолади. Ойбек,Танланган асарлар

Дилни ёрмоқ

Фикр-у ўйларини ўртоқлашмоқ, сирларини айтмоқ.

Бугун боқсам, сен дилингни ёрасан, Неча вақтдан буён сен оворасан. Эрали ва Шерали

Рамзи дил

Кўнгил ишораси, кўнгилдаги муддао.

Ҳали ҳам кўнгли аро борми деб ишқим асари, Рамзи дил олмоқ учун билгани мастон келадур. Ҳамза

Шарҳи дил

Қулфи дили очилмоқ

ДИЛ сўзининг синонимларини Sinonim.uz сайтида қидириб кўринг.

DIL сўзининг лотинча ёзилиши Lotin.uz сайти томонидан тақдим қилинган.

Сайтдаги ўрни

3083

Сўзнинг тескари ёзилиши

лид

Ҳарфлар сони

Кўришлар сони

1252

дил сўзи ишлатилган сайтларни интернетда қидиринг

Google Яндекс Bing

Сиз учун қизиқ бўлиши мумкин бўлган сўзлар

Оролбўйи Баҳоуддин Нақшбанд Ғиждувоний абстрактлаштирил аблаҳларча абзалла аббосий абгорлик аъён

дил сўзининг маъноси ва изоҳи билан батафсил танишиб чиқамиз. Ўйлаймизки, энди сиз Izoh.uz сайтидан фойдаланиб, дил сўзини лотин ва кирилл алифбосида тўғри ва ўз ўрнида ишлата оласиз.

Алифбо бўйича

А Б В Г Д Е Ж З И Й К Л М Н О П Р С Т У Ф Х Ц Ч Ш Э Ю Я Ў Қ Ғ Ҳ

Изоҳли луғат Savodxon лойиҳаси билан ҳамкорликда яратилди. Savodxon дастури матндаги имло хатоларини аниқлаш ва тузатишга имкон беради.

Батафсил

Тасодифий сўзлар

Ҳаммасини кўриш

Янги сўзлар