Izoh.uz saytida dil so‘zining izohi va ma’nolari

dil

So‘zni do‘stlar
bilan ulashing

1. . ayn. 1 yurak 1.

Dil urishi. Dil oʻynogʻi. Sodda siri — tilida, Pismiq saqlar dilida. Maqol
Ichkaridan dilni larzaga soluvchi faryod eshitildi. Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol
Dilim baquvvat, qoʻlim yumush qidiradi. Oybek, Oltin vodiydan shabadalar.

2. koʻchma Kishining ichki ruhiy dunyosi, ichki his-tuygʻularining markazi, ramzi; koʻngil, qalb.

Muhabbat — dil mevasi. Maqol
Dilda boʻlsa, tilga keladi. Maqol
Kishi dilini kishi hushini olib qoʻyadigan kuy. M. Ismoyiliy, Fargʻona tong otguncha
Azizxonning bu gapdan dili yorishib ketdi. S. Ahmad, Ufq

3. koʻchma Koʻngildagi narsa (tilak, maqsad, niyat, oʻy, fikr va shu kabilar).

Dili toʻgʻrining yoʻli toʻgʻri. Maqol
Qoʻli qingʻirning dili qingʻir. Maqol
Choʻpon dil qilsa, takadan sut olar. Maqol
Dili yaqin kishilar bir-birining koʻnglidagini darrov topadi. F. Musajonov, Himmat
Ot ham egasining dilini bilganday, bitta-bitta qadam tashlab, suvligʻini shiqirlatib borar edi. A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

4. koʻchma Kishining xotiri, es, yod, xayol; koʻngil.

Toʻrtni yozamiz, ikki dilda. Dilimga bir gap keldi. U gaplarni dilimdan chiqarib yuborganman.
[Gʻulomjon] Qizning oʻzini ham bir koʻrib, suratini diliga chizib olgan edi. M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha
Bizlarga, istasang — shu, istamasang — katta koʻcha, deydi. Tilida aytmasa ham, dilida aytadi. Oybek,Tanlangan asarlar
Avaz dilida Mutrib bilan kelishmadi. S. Siyoyev, Avaz

dil soʻzi qatnashgan jumlalar:

Dil bogʻlamoq

Koʻngil qoʻymoq, doʻstlashmoq, yaqinlashmoq.

Savlatiga boqma, kim nomard ekan, dil bogʻlama. Habibiy, Devon

Dil mulki (yoki kishvari, uyi)

Kishining ichki dunyosi, butun vujudi; koʻngil toʻri.

Dil mulkida sensan mehri xovarim. Habibiy, Devon
Suhbati hikmatga boy, dil kishvarin obod etar. Habibiy, Devon.

Dil ogʻritmoq

Xafa qilmoq, ranjitmoq.

Dil ogʻritgan — doʻst emas. Maqol
Bir-ikki kishi Karim otaning dilini ogʻritdi. A. Qahhor, Asarlar

Dil chigili (yoki gʻubori)

Yurakdagi orzu-armon, yigʻilib qolgan dard; dilxiralik.

Dil chigili yozilsin, deb tokqaychi olib, gulzorga kirdim. Gazetadan
Shirin suhbat bilan dillarning gʻuborini sovuramiz. Oybek, Navoiy.

Dil yarasi

Koʻngildagi gʻam-alam, alam-achchiq.

Bosh yarasi tuzalsa ham, dil yarasi tuzalmas. Maqol
Qozon qorasi ketar, dil yarasi ketmas. Maqol

Dil quvvati

Kishining ruhini koʻtaruvchi, kishiga madad, dadillik beruvchi narsa.

Dilimning quvvati, dardimga darmon bir kelib ketsun. Hamza

Dildan

Jon-u dil bilan, samimiy, chin koʻngildan.

Men sizni dildan sevaman. Bizga yozgan xatida dildan salom aytibdi. Dildan tabrik etmoq.

Dili buzilmoq (yoki vayron boʻlmoq) ayn. koʻngli buzilmoq

Dili oq

Koʻnglida kiri yoʻq, oqkoʻngil, sofdil.

Onaning koʻkragi bitmas buloqdir, Dili oq boʻlgandan suti ham oqdir. Yo, Mirzo

Dili siyoh

Koʻngli ranjigan, nihoyatda xafa.

Tongdan beri dilim siyoh: yomon tush koʻrdim. Oybek, Quyosh qoraymas

Dili xufton (yoki qorongʻi, vayron)

Koʻngliga hech narsa sigʻmaydi, nihoyatda xafa.

Kechagina dili xufton edi. T. Malik, Qaldirgʻoch
Dili vayron boʻlib, zor-zor yigʻlagisi keldi. P. Tursun, Oʻqituvchi
Faqat Dildorning dili qorongʻi, libosi qora edi. S. Ahmad, Ufq

Dili qon

Yuragi gʻam-gʻussaga toʻlgan; ruhan ezilgan.

Mana shu dili qon, yuzi zaʼfaron xalq chehrasidagi bir oniy shodlik Qudratni oʻzining yoniq, iliq bagʻriga tortardi. M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha
Gʻulomjon ham suvga tashna jon, ham yor hajrida dili qon edi. M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Dili qora (yoki kir)

Koʻngli qora, niyati, maqsadi buzuq.

Dili qora — tili qora. Maqol
Gʻiybatchining dili kir, Gʻar-oʻgʻrining tili bir. Maqol

Dili gʻash ayn. koʻngli gʻash q. koʻngil

Ahli dil

1. din . tasavvuf kishisi, sufiy;

2. Hasratkash, kimsaning hasratiga sherik boʻla oluvchi kishi;

3. Birovning dilidagini tushuna oluvchi, suhbatdosh maqsadini yaxshi anglovchi kishi.

Bu zamonda sheʼr tinglaydigan ahli dil qolmabdi. S. Siyoyev, Yorugʻlik
Ahli dillarga noz-u firoq yarashmas. S. Siyoyev, Yorugʻlik

Dil rozini aytmoq (yoki izhor etmoq)

Koʻngil (qalb)dagi istaklarini izhor qilmoq.

Raisa eri bilan orani ochiq qilib qaytgan yillari turmush quraylik, deb dil rozini aytgan erkaklar boʻldi. M. Xayrullayev, Tilla marjon
Nuqsoningni aytgan doʻstga dil rozini izhor etsang arziydi. Gazetadan

Dilga tugmoq

Koʻngilda, ichda, yurakda saqlamoq, ichga solmoq.

Dunyo shunday yasalgan ekan, bolam. Birovga yorugʻ, birovga qorongʻi. Ammo har narsani oʻylab, dilingga tugma, xafaqon boʻlib qolasan. Oybek,Tanlangan asarlar
bir sirni dilingga tug. Uch-toʻrt kun ichida daragi chiqib qoladi. Oybek,Tanlangan asarlar

Dilni yormoq

Fikr-u oʻylarini oʻrtoqlashmoq, sirlarini aytmoq.

Bugun boqsam, sen dilingni yorasan, Necha vaqtdan buyon sen ovorasan. Erali va Sherali

Ramzi dil

Koʻngil ishorasi, koʻngildagi muddao.

Hali ham koʻngli aro bormi deb ishqim asari, Ramzi dil olmoq uchun bilgani maston keladur. Hamza

Sharhi dil

Qulfi dili ochilmoq

DIL so‘zining sinonimlarini Sinonim.uz saytida qidirib ko‘ring.

ДИЛ so‘zining kirillcha yozilishi Lotin.uz sayti tomonidan taqdim qilingan.

Saytdagi o‘rni

3083

So‘zning teskari yozilishi

lid

Harflar soni

Ko‘rishlar soni

1252

dil so‘zi ishlatilgan saytlarni internetda qidiring

Google Яндекс Bing

Siz uchun qiziq bo‘lishi mumkin bo‘lgan so‘zlar

Yevroittifoq abadiylashtiril Xorazmiy aʼmol aʼzolik Bahouddin Naqshband abadiylash abr Behbudiy

dil so‘zining ma’nosi va izohi bilan batafsil tanishib chiqamiz. O‘ylaymizki, endi siz Izoh.uz saytidan foydalanib, dil so‘zini lotin va kirill alifbosida to‘g‘ri va o‘z o‘rnida ishlata olasiz.

Alifbo bo‘yicha

A B D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V X Y Z O‘ G‘ Sh Ch

Izohli lugʻat Savodxon loyihasi bilan hamkorlikda yaratildi. Savodxon dasturi matndagi imlo xatolarini aniqlash va tuzatishga imkon beradi.

Batafsil

Tasodifiy so‘zlar

Hammasini ko‘rish

Yangi so'zlar